Het 3 lagen cultuurmodel

Het 3 lagen cultuurmodel in een notendop

Het 3 lagen cultuurmodel maakt het sociale gedrag van mensen inzichtelijk door het op te delen in 3 niveaus

  1. Ik als soortgenoot: Het Macroniveau
  2. Wat maakt het sociale gedrag van de mens anders dan dat van andere sociale diersoorten? Sociaal gedrag op macroniveau over de vraag: ‘Hoe werken we als mens het beste samen?’ en is onafhankelijk van de bedrijfscontext. Bedrijven die experimenteren met nieuwe samenwerkingsvormen, zoals democratische besluitvorming, nieuwe salarissystemen en flexibele werktijden zijn bezig met cultuurverandering op macroniveau. Het is gericht op het vergroten van draagvlak en stabiliteit in het bedrijf.

  3. Ik als groepslid: Het Mesoniveau
  4. Wat maakt het gedrag van de ene groep anders dan het gedrag van de andere groep? Mensen zijn groepsdieren en we passen ons gedrag automatisch (dus onbewust!) aan de heersende groepsnormen aan. Dit heet groepssocialisatie. Groepssocialisatie maakt dat mensen binnen een groep meer gelijk worden aan elkaar, en meer verschillend worden van andere groepen. Groepssocialisatie gaat over vragen als: ‘Wie zijn wij als groep en waar staan wij voor?’ Bedrijven die bezig zijn met missie en bedrijfswaarden, zijn bezig met cultuur op mesoniveau. Het gedrag op mesoniveau hangt sterk van de bedrijfscontext af. Het is gericht op het versterken van de identiteit van het bedrijf.

  5. Ik als individu: Het Microniveau
  6. Wat maakt mij als individueel groepslid anders dan een ander groepslid binnen mijn groep? Ieder mens is uniek, natuurlijk. Toch hebben we als individu twee universele doelen in ons leven. We willen ten eerste lid zijn van een groep, want dat geeft veiligheid. Ten tweede willen we binnen de groep zoveel mogelijk status vergaren, want dat creëert meer mogelijkheden (vroeger: meer voortplantingskansen) en aanzien. Status is een belangrijke bepalende factor voor ons gedrag binnen de groep en ieder groepslid zoekt van nature een eigen niche om zich expert in te voelen. Gedrag op microniveau gaat over vragen als: ‘Wie ben ik als teamlid en hoe maakt mijn bijdrage een verschil voor de groep?’ Bedrijven die bezig zijn met teamrollen en talentontwikkeling zijn bezig met de bedrijfscultuur op microniveau. Het is gericht op het creëren van diversiteit in het bedrijf.

Een bedrijfscultuur heeft alle 3 de lagen nodig om succesvol te zijn over de langere termijn.

Een bedrijf heeft stabiliteit, identiteit en diversiteit nodig om duurzaam succesvol te zijn. Cultuurvraagstukken moeten dus altijd vanuit de 3 verschillende niveaus worden benaderd. Het 3 lagen cultuurmodel werkt als conceptueel kader om huidige cultuurvraagstukken te duiden en gefundeerde interventies te kiezen. Dit vergroot de kans op succes en maakt dat je bedrijf en medewerkers minder slachtoffer worden van ‘trial and error’-experimenten.